Wie mag plasma doneren? Leeftijd, gewicht en gezondheid
Alle voorwaarden voor plasmadonatie in Nederland — check of jij in aanmerking komt
Voordat je je aanmeldt als plasmadonor is het slim om eerst te checken of je überhaupt mag doneren. De voorwaarden zijn er om jou als donor te beschermen én om de patiënt die jouw plasma ontvangt veilig te houden. In dit artikel zetten we alle voorwaarden helder op een rij.
De regels gelden voor zowel Sanquin als commerciële plasmacentra in Nederland. Voor specifieke uitzonderingen of grijze gebieden is het altijd het beste om het centrum direct te bellen.
Leeftijd: van 18 tot 69 jaar
Bij Sanquin geldt:
- Minimumleeftijd: 18 jaar voor de eerste donatie
- Maximumleeftijd nieuwe donor: 69 jaar
- Bestaande donoren: tot 79 jaar mogen blijven doneren mits medisch goedgekeurd
Ouders van minderjarigen kunnen geen toestemming geven om jongere donoren toe te laten — 18 jaar is een harde grens.
Minimumgewicht: 50 kg
Het minimumgewicht voor plasmadonatie is 50 kilogram. Onder dit gewicht is een donatie te belastend voor je lichaam — je verliest immers 600-800 ml plasma per donatie. Voor veel kleinere of lichtere mensen kan dit duizeligheid, flauwvallen of bloeddrukschommelingen veroorzaken.
Sommige centra hanteren ook een bovengrens (bijvoorbeeld een BMI van 35 of hoger) of vragen extra tests bij flink overgewicht.
Algemene gezondheid
Je moet je fit en gezond voelen op de dag van donatie. Bij verkoudheid, griep, koorts of een acute infectie mag je niet doneren. Volledig herstel + symptoomvrij is de regel.
Bij chronische klachten beoordeelt de donorspecialist per geval. Belangrijk is dat je geen besmettelijke aandoeningen hebt en dat je je goed voelt.
Chronische ziekten
De meeste goed gecontroleerde chronische aandoeningen zijn geen beletsel:
- Hoge bloeddruk die goed gereguleerd is met medicatie: doneren mag
- Diabetes type 2 zonder insuline: meestal toegestaan
- Stabiele schildklieraandoeningen: doneren mag
- Astma zonder recente aanvallen: toegestaan
Strenger is het bij hartziekten, kanker (recent), epilepsie, of auto-immuunziekten — die worden individueel beoordeeld.
Levensstijl en risicofactoren
Sommige levensstijlfactoren leiden tot tijdelijke of permanente uitsluiting:
- Onveilig seksueel contact in de afgelopen 4 maanden: tijdelijke uitsluiting
- Drugsgebruik per injectie: permanente uitsluiting
- Recente reis naar tropisch gebied of malariagebied: 4-maanden wachttijd
- Tatoeage of piercing in afgelopen 4 maanden: tijdelijke uitsluiting
Medicijngebruik
Sommige medicijnen sluiten donatie uit, andere niet. Voor het complete overzicht zie Medicatie en plasmadonatie. Korte hoofdregels:
- Paracetamol, hormonale anticonceptie, schildklier-, bloeddruk- en cholesterolmedicatie: meestal toegestaan
- Antibiotica, NSAIDs, recente vaccinaties: tijdelijke wachttijd
- Bloedverdunners: permanente uitsluiting
Permanente uitsluitingen
Bij sommige aandoeningen ben je permanent uitgesloten van plasmadonatie:
- HIV-positief
- Hepatitis B of C dragerschap
- Eerder behandeld voor kanker (sommige soorten)
- Geschiedenis van injectie-druggebruik
- Diagnose van Creutzfeldt-Jakob in familie
- Verblijf langer dan 6 maanden in VK tussen 1980-1996 (BSE-risico, regelgeving wijzigt)
Hoe vaak mag je doneren?
Bij Sanquin mag je tot 1x per week plasma doneren, met een maximum van 26 keer per jaar. De feitelijke frequentie hangt af van je gezondheid, ijzerwaarden en hoe je herstelt na elke donatie.
Commerciële centra hanteren soms hogere frequenties (tot 2x per week, met minimaal 48 uur tussenruimte). Dit is medisch verantwoord mits er regelmatige controles zijn.
Veelgestelde vragen
Wat is de minimumleeftijd om plasma te doneren?
In Nederland mag je plasma doneren vanaf 18 jaar. Bij Sanquin is de bovengrens 69 jaar voor nieuwe donoren; bestaande donoren mogen vaak doorgaan tot 79 jaar.
Wat is het minimumgewicht voor plasmadonatie?
Het minimumgewicht is 50 kg. Onder dit gewicht is donatie te belastend en wordt het niet toegestaan.
Mag ik plasma doneren als ik ziek ben?
Nee, bij ziekte (verkoudheid, koorts, infectie, griep) mag je niet doneren. Wacht tot je volledig hersteld bent en symptoomvrij.
Kan ik doneren als ik vegetariër of veganist ben?
Ja, vegetariërs en veganisten mogen prima plasma doneren. Let wel op voldoende ijzer en B12 via voeding of supplementen.
Hoe vaak mag ik plasma doneren?
Bij Sanquin tot eens per week, met maximum van 26 keer per jaar. De feitelijke frequentie hangt af van je gezondheid.
Conclusie
De voorwaarden voor plasmadonatie zijn gericht op veiligheid — voor jou als donor en voor de patiënten die uiteindelijk jouw plasma ontvangen. Voldoe je aan leeftijd (18-69), gewicht (50+ kg), gezondheid en levensstijl-eisen, dan staat niets je in de weg om donor te worden.
Klaar voor je eerste donatie? Vind een Sanquin centrum bij jou in de buurt en boek je intake. Bekijk ook Eerste keer plasma doneren voor wat je kunt verwachten.
